Με σειρά όρων και προυποθέσεων η περιβαλλοντική έγκριση του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης

Σειρά όρων, περιορισμών και κατευθύνσεων που θα πρέπει να τηρούνται κατά την εξειδίκευση και υλοποίηση του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027 (ΠΔΑΜ 2021-2027), με μέριμνα της Αρχής Σχεδιασμού και των φυσικών και νομικών προσώπων που θα συμμετάσχουν στις σχετικές ενέργειες περιλαμβάνει η περιβαλλοντική έγκριση που υπέγραψαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κ. Σκρέκας και ο υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων κ. Γ. Τσακίρης.

Στην απόφαση διαπιστώνεται ότι το ΠΔΑΜ 2021-2027 ενσωματώνει επαρκώς την περιβαλλοντική διάσταση και ορίζονται ενδεικτικοί άξονες, ούτως ώστε η Αρχή Σχεδιασμού να διασφαλίζει ότι οι δράσεις του προγράμματος θα χαρακτηρίζονται από επαρκή περιβαλλοντική συμβατότητα.

Ακόμα, προσδιορίζονται κατευθύνσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων, στο σχεδιασμό, την υλοποίηση και τη λειτουργία των επενδύσεων που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του ΠΔΑΜ 2021-2027.

Πράσινη δόμηση, βιώσιμη κινητικότητα, αποφυγή και αποκατάσταση περιβαλλοντικών διαταραχών 

Στην απόφαση επισημαίνεται ακόμα ότι τα κτίρια των επενδύσεων που θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος, θα πρέπει να ανταποκρίνονται, στο μέγιστο εφικτό βαθμό, στις αρχές της πράσινης δόμησης, της ελαχιστοποιημένης κατανάλωσης ενέργειας και της κυκλικής οικονομίας.

Για την ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας, οι μεγάλες επενδύσεις, στην προσέλκυση των οποίων αποσκοπεί το πρόγραμμα, καθώς και οι παρεμβάσεις που σχετίζονται με τη δημιουργία ή την ενίσχυση ερευνητικών κέντρων, κόμβων ή εκκολαπτηρίων νεοφυούς επιχειρηματικότητας, θα πρέπει να ενσωματώνουν μέτρα για την ενθάρρυνση και διευκόλυνση χρήση μέσων συλλογικής μετακίνησης, ποδηλάτου και άλλων τρόπων μετακίνησης που διακρίνονται από φιλικότητα προς το περιβάλλον, όπως η ηλεκτροκίνηση.

Επίσης, σημειώνεται ότι η ενίσχυση της ασφάλειας ως προς την αποφυγή ατυχημάτων με επίπτωση στο περιβάλλον ή/και ελαχιστοποίηση των συνεπειών τους θα πρέπει να συμπεριληφθεί μεταξύ των αρχών σχεδιασμού των παρεμβάσεων που αφορούν σε αποκατάσταση, επαναχρησιμοποίηση ή/και αναδιαμόρφωση εκτάσεων αυξημένης γεωμηχανικής ευαισθησίας, όπως εκείνες των λιγνιτωρυχείων και των αποθέσεων.

Η απόφαση ορίζει ότι στο πρόγραμμα θα πρέπει να συμπεριληφθεί μέριμνα για ενίσχυση δράσεων που αφορούν στην επιστροφή διαταραγμένων εκτάσεων στο φυσικό περιβάλλον, ιδίως εντός των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης (στις θέσεις που οι χωρικές ρυθμίσεις θα το προβλέψουν), όπως η δημιουργία δασών και υγροτόπων, είτε με απευθείας χρηματοδότηση των σχετικών έργων είτε με έμμεσες ενισχύσεις, διαμέσου αντισταθμιστικών ενεργειών ή δράσεων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης των επιχειρηματικών φορέων που θα ενισχυθούν από το πρόγραμμα.

Η εφαρμογή των προτάσεων αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που διατυπώνονται στην ενότητα 9.4 της ΣΜΠΕ καθίσταται υποχρεωτική, εφόσον δεν έρχεται σε αντίθεση με τα παραπάνω.

Η παρακολούθηση των σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο περιβάλλον από την εφαρμογή του προγράμματος, θα πρέπει να πραγματοποιείται με τη συλλογή και επεξεργασία των στοιχείων που θα καταγράφονται κατά την επιχειρησιακή παρακολούθηση υλοποίησης του προγράμματος, με ευθύνη της Αρχής Σχεδιασμού.

Ως εκ τούτου, στον μηχανισμό παρακολούθησης της υλοποίησης του προγράμματος θα πρέπει να ενταχθούν πρόνοιες συλλογής στοιχείων που να αφορούν στην εφαρμογή των προαναφερθέντων όρων, καθώς και σε περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες που αναπτύχθηκαν ή ενισχύθηκαν από το πρόγραμμα.

Η συλλογή και επεξεργασία των παραπάνω στοιχείων θα πραγματοποιείται στην αρχή κάθε έτους από την έναρξη υλοποίησης του προγράμματος και τα αποτελέσματα θα αποτυπώνονται σε έκθεση περιβαλλοντικής παρακολούθησης, η οποία θα δημοσιοποιείται με ανάρτησή της στο διαδικτυακό τόπο της Αρχής Σχεδιασμού, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα στο ενδιαφέρομενο κοινό να εκφράσει τις απόψεις του για το περιεχόμενο της έκθεσης.

Η εφαρμογή των προτάσεων περιβαλλοντικής παρακολούθησης που διατυπώνονται στην ενότητα 9.5 της ΣΜΠΕ καθίσταται υποχρεωτική, εφόσον δεν έρχεται σε αντίθεση με τα παραπάνω.

Το ΠΔΑΜ 2021-2027 

Το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021-2027 (ΠΔΑΜ 2021-2027) εξυπηρετεί τον στρατηγικό στόχο της χώρας για τη δίκαιη και με διακριτό τρόπο αντιμετώπιση της απότομης μεταβολής των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που προκαλούνται λόγω της απολιγνιτοποίησης στις περιοχές Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης, καθώς και της απόσυρσης των πετρελαϊκών σταθμών στα νησιά.

Συγκεκριμένα, οι περιοχές παρέμβασης του ΠΔΑΜ 2021-2027 είναι η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, οι Δήμοι Μεγαλόπολης, Γορτυνίας, Τρίπολης και Οιχαλίας της Περιφέρειας Πελοποννήσου, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και η Περιφέρεια Κρήτης.

Το ΠΔΑΜ 2021-2027 αποτελείται από ένα πλέγμα μέτρων και προβλέψεων για επενδυτικά και φορολογικά κίνητρα, υποδομές, αξιοποίηση τοπικών πόρων, εκπαίδευση και κατάρτιση, στήριξη της αγροτικής παραγωγής και του τουρισμού, με στόχο την αναγέννηση της τοπικής οικονομίας, την εξασφάλιση των θέσεων εργασίας και τη δημιουργία νέων μέσα από την ανάπτυξη του πρωτογενούς, δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα παραγωγής.

Το ΠΔΑΜ 2021-2027 διαρθρώνεται με βάση τους ακόλουθους άξονες προτεραιότητας:

1.Ενίσχυση και προώθηση επιχειρηματικότητας

2.Ενεργειακή μετάβαση – κλιματική ουδετερότητα

3.Αναπροσαρμογή χρήσεων γης – κυκλική οικονομία

4.Δίκαιη εργασιακή μετάβαση και ενδυνάμωση ανθρωπίνου κεφαλαίου

5.Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις μικρής κλίμακας – Ευφυείς κοινότητες

6.Τεχνική Βοήθεια