Ο τουρισμός και η Δυτική Μακεδονία

Τόσα χρόνια έχουμε κουραστεί με τις ίδιες και τις ίδιες αναγνώσεις των στοιχείων που αφορούν στον τουρισμό στη Δυτική Μακεδονία.

Ναι, η Δυτική Μακεδονία είναι τελευταία στους σχετικούς δείκτες με πολύ μικρή συμμετοχή του τουριστικού της προϊόντος στο ΑΕΠ. Προφανώς, αφού για πολλά χρόνια δεν πλασαρίστηκε ως προορισμός, καθώς ουδέποτε ο τουρισμός υπήρξε προτεραιότητα. Γιατί δεν ήταν ο τουρισμός «βαριά βιομηχανία» για τη Δυτική Μακεδονία, αφού είχε τη λιγνιτική δραστηριότητα.

Επομένως, σήμερα που τα λέμε όλα αυτά έχει σημασία να δούμε από που ξεκινάμε και που θέλουμε να πάμε. Σύμφωνα με τις δικές μας δυνατότητες (αριθμός κλινών κλπ.) και επιδιώξεις. Δεν μπορούμε να συγκριθούμε ούτε με το Νότιο Αιγαίο των χιλιάδων κλινών, ούτε με την Αττική.

Μπορούμε, όμως, να χαράξουμε τη δική μας στρατηγική και να βάλουμε τους δικούς μας δείκτες απόδοσης. Να δούμε τα πράγματα ποιοτικά και όχι μόνο ποσοτικά. Υπάρχουν τόσοι πολλοί και άξιοι επιχειρηματίες που πασχίζουν να αναδείξουν το τουριστικό προϊόν της Δυτικής Μακεδονίας και είναι σημαντικό να βοηθηθούν στον αγώνα που δίνουν.  Εκεί θα πρέπει να δώσουμε έμφαση. 

Τι δείχνει η έκθεση Ελληνικού Τουρισμού

Λιγότερες διανυκτερεύσεις, αλλά ελάχιστα περισσότερα χρήματα πέτυχε ο τουρισμός στη Δυτική Μακεδονία μεταξύ 2022 και 2023, σύμφωνα με την έκθεση Ελληνικού Τουρισμού που παρουσίασε το ΙΝΣΕΤΕ και δόθηκε στη δημοσιότητα.

Συγκεκριμένα, οι εισπράξεις κατέγραψαν αύξηση 4%, από €49 εκατ. το 2022 σε €51 εκατ. το 2023, ενώ οι διανυκτερεύσεις από 313 χιλ. το 2019 μειώθηκαν σε 297 χιλ. το 2023.  Η μέση δαπάνη σημείωσε μείωση 12%, από € 280 το 2022 σε € 246 το 2023.

Κατά έξι μονάδες αυξήθηκε η πληρότητα στα ξενοδοχεία της περιφέρειάς μας σε σχέση με το 2019, φτάνοντας στο 21%, ενώ η μέση διάρκεια παραμονής έπεσε στο 1,9 σε σχέση με το 2,1 το 2029.

Σε ό,τι αφορά στη μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση στη Δυτική Μακεδονία αυτή καταγράφεται αυξημένη (+10%, από € 50 το 2022 σε € 55 το 2023). Να σημειωθεί ότι η Δυτική Μακεδονία έχει την προτελευταία θέση στη μέση διάρκεια παραμονής με 4,5 μέρες.

Το μερίδιο της Δυτικής Μακεδονία σε Airbnb

Όσον αφορά στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, η μερίδα της Δυτικής Μακεδονίας είναι το 0,2% του συνόλου. Οι αφίξεις σε καταλύματα σύντομης διαμονής (ενοικιαζόμενα δωμάτια) στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας σημείωσαν μείωση (-3%, από 21 χιλ. το 2019 σε 20 χιλ. το 2023) κατά την περίοδο 2019-2022, ενώ το 2022-23 εκτινάχθηκαν κατά 6.000  (+42%, από 14 χιλ. το 2022 σε 20 χιλ. το 2023). Ενδιαφέρον, επίσης, είναι το στοιχείο ότι τη Δυτική Μακεδονία επισκέπτονται κυρίως εγχώριοι τουρίστες (17.466 οι εγχώριοι και μόλις 3.620 οι ξένοι).

Οι διανυκτερεύσεις στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας έφτασαν από 31 χιλ. το 2022 σε 48 χιλ. το 2023, σημειώνοντας αύξηση +56%, ενώ η μέση διάρκεια παραμονής φτάνει τις δύο μέρες.

Η εικόνα στη χώρα

Ανάλογη είναι η εικόνα σε όλη τη χώρα, καθώς οριακά λιγότερες διανυκτερεύσεις, αλλά υψηλότερες εισπράξεις και μεγαλύτερη επίσης μέση δαπάνη καταγράφει ο ελληνικός τουρισμός του οποίου η συνολική συμβολή (περιλαμβανομένου ημεδαπού τουρισμού, επενδύσεων κλπ.) στο ΑΕΠ το 2023 ανέρχεται πλέον στο 13% ή αλλιώς 28,5 δισ. ευρώ. Τα υψηλότερα μερίδια εισπράξεων από τον εισερχόμενο τουρισμό σημειώνονται στις Περιφέρειες του Νοτίου Αιγαίου, στο 27% επί του συνόλου, ακολουθεί η Κρήτη με 26%, η Αττική με 19%, τα Ιόνια Νησιά με 10% και η Κεντρική Μακεδονία με 8%. Οι πέντε αυτές Περιφέρειες -εκ των οποίων οι τρείς αμιγώς τουριστικές- αντιπροσωπεύουν το 91% των εισπράξεων της χώρας.

Παράλληλα, θετικές αξιολογήσεις σε τουριστικά μη ανεπτυγμένες περιοχές της χώρας επιβεβαιώνουν τις δυνατότητες που υπάρχουν για τη χρονική και χωρική επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας.

Τα στοιχεία για τη συνολική εικόνα του ελληνικού τουρισμού καταγράφουν η μελέτη του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) με τίτλο «Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Τουρισμού, 2023» (Δεκέμβριος 2024) αλλά και οι επιμέρους σχετικές μελέτες ανά Περιφέρεια. Πέραν της συνολικής εικόνας για τα τουριστικά μεγέθη και τις επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού και τις τουριστικές υποδομές, τα ξενοδοχεία, τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μουσεία, τους προορισμούς κ.α. εφέτος περιλαμβάνονται εμπλουτισμένα στοιχεία σχετικά με την ζήτηση σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης αλλά και αξιολογήσεις της εμπειρίας ανά Περιφέρεια. Οι αξιολογήσεις συλλέγονται από 45 πηγές/πλατφόρμες, όπως π.χ. Airbnb, Google, Expedia.com, Booking.com, Facebook, TripAdvisor κ.α., οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 95% όλων των δεδομένων εμπειρίας που είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο. Τέλος, στην έκθεση προστέθηκαν και στοιχεία θετικών/αρνητικών σχολίων για ξενοδοχεία που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο και επηρεάζουν το επίπεδο ικανοποίησης των πελατών ξενοδοχείων.

Ο κ. Ηλίας Κικίλιας, Γενικός Διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ δήλωσε σχετικά: «Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρούς τουριστικούς πόρους και οι ετήσιες εκθέσεις αναδεικνύουν τις τεράστιες δυνατότητες να μετατραπούν οι πόροι αυτοί σε πολυδιάστατες τουριστικές εμπειρίες. Το ΙΝΣΕΤΕ με συνέπεια παρέχει σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη εργαλεία και δεδομένα για τον σχεδιασμό στρατηγικών ανάπτυξης σε περιφερειακό επίπεδο, δίνοντας έμφαση στη μείωση της εποχικότητας και τη γεωγραφική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας. Άλλωστε, όπως όλα δείχνουν ο τομέας ακολουθεί διεθνώς μια πορεία που χαρακτηρίζεται από σταθερά αυξανόμενα μεγέθη. Το ερώτημα που τίθεται εφεξής είναι πώς η Ελλάδα θα διεκδικήσει το μερίδιο που της αναλογεί από την παγκόσμια αυτή τάση ενισχύοντας μια βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη που θα ωφελήσει τους μόνιμους κατοίκους σε προορισμούς στο σύνολο της χώρας.

Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr